Radyo TimeRadyo Time

Ef’âl-i Mükellefin

Bu makale 421 kere okunmuş.18 Şubat 2019, Pazartesi - 14:47

Ef’al-i Mükellefin: Mükellef olan insanların işleri demektir. Mükellef olmanın üç şartı vardır:

1. Akıllı olmak.

2. Baliğ olmak. Baliğ, ergenlik demektir. Erkekler ihtilam olmaya, kızlar adet görmeye başladıkları zaman, baliğ olmuşlardır veya erkeler de kızlar da 15 yaşına girdimi baliğ olmuş sayılırlar.

3. Müslüman olmak.

Akıllı, baliğ ve Müslüman olan insanlar Allahü Teâlâ’ya ibadet etmekle mükelleftirler, yükümlüdürler. 

Allahü Teâlâ şöyle buyuruyor:  

“İnsanlar başıboş bırakılacağını mı sanır” 1

“İnsanlar ile cinleri ancak bana ibadet etsinler diye yarattım” 2

“Ey insanlar! Sizi ve sizden öncekileri yaratan Rabbinize ibadet edin ki, korunasınız” 3

Ey iman edenler! Rükû edin; secde edin; Rabbinize ibadet edin ve hayır işleyin ki kurtuluşa eresiniz4

İbadet, Müslümanların cennete gitmelerine ve cehennemden uzaklaşmalarına sebep olur. Hz. Muaz (ra) anlatıyor: “Rasulallah’a dedim ki: “Ey Allah’ın Resulü, bana öyle bir amel bildir ki onu işlediğimde Allah (cc) beni cennete koysun, cehennemden uzaklaştırsın. Rasulallah şöyle buyurdular; “Allah’a ibadet edeceksin ve ona hiçbir şeyi ortak koşmayacaksın. Namaz kılacaksın, zekâtını vereceksin, Ramazan ayında orucunu tutacaksın ve Allah’ın beytini (Kâbe’yi) hac edeceksin5 

İbadet üç şekilde yapılır:

1. Beden ile yapılır, namaz ve oruç gibi.

2. Mal ile yapılır, zekât gibi.

3. Hem beden ve hem de mal ile yapılır, Hac gibi. 

Ef’âl-i mükellefin sekizdir.

1.Farz

Farz, Allahü Teâlâ’nın, Kuran-ı Kerim’de kesin olarak emrettiği şeylerdir.

Farzın hükmü: İşleyene sevap terk edene ceza vardır. Farzı inkar eden kafir olur.

Farz iki kısımdır.

a-Farzı ayın: Her mükellef Müslümanın bizzat yerine getirmesi gereken farzlardır. Her gün beş vakit namaz kılmak, Ramazan ayında oruç tutmak, zekat vermek ve hacca gitmek gibi.

b-Farzı kifaye: Mükelleflerden bazılarının yapması ile diğerlerden sakıt olan şeylerdir, cenaze namazı, iyiliği emretmek, kötülüğe mani olmak, gibi.

2. Vacip

Vacip, Yapılması, şeran katî bir delil ile sabit olmayan fakat kuvvetli bir delil ile sabit olan şeylerdir. Fıtır sadakası, kurban kesme, vitir ve bayram namazları gibi.

3. Sünnet

Sünnet, Hz. Peygamberimizin sözleri, fiilleri ve takrirleridir.

Takrir: Hz. Peygamberimizin yapılırken görüp de mani olmadığı şeylerdir.

Sünnet iki kısımdır.

a- Sünneti müekkede: Hz. Peygamberimizin devamlı olarak yaptığı şeylerdir. Sabah, öğle ve akşam namazlarının sünnetleri gibi.

b-Sünneti gayri müekkede: Hz. Peygamberimizin çok defa yapıp bazen terk ettiği şeylerdir. İkindi ve yatsı namazlarının ilk sünnetleri gibi.

4. Müstehab

Müstehab, sevilmiş şey demektir. Hz. Peygamberimizin bazen yapıp bazen terk ettiği şeylerdir, kuşluk namazı ve bazı nafile namaz, oruç gibi.

5.Mubah

Mubah yapılması da, yapılmaması da şeran caiz olan şeylerdir, yemek, içmek ve uyumak gibi.

6. Haram

Haram, dinimizin kesin olarak yasak ettiği şeylerdir, Kul hakkı, hırsızlık, gasp, hile ile ve yalan söyleyerek yapılan satışlar, leş ve besmelesiz kesilen hayvanların etini yemek, faiz, rüşvet, içki, kumar, zina, anne-babaya isyan, yalan, gıybet, iftira, insanlara zulmetmek vs. gibi.

7. Mekruh

Mekruh, Allahü Teâlâ’nın, Hz. Peygamberimizin beğenmediği ve ibadetlerin sevabını gideren şeylerdir. Güneş doğarken, tam tepede iken ve batarken namaz kılmak gibi.

8. Müfsit

Müfsit, başlanan bir ameli bozan şeydir, namazda gülmek, oruçlu iken yemek içmek gibi.

Her mükellef olan insan Ef’âl-i Mükellefin-i öğrenmek ve hükümleri ile amel etmek zorundadır. O bakımdan inşallah sizler için faydalı olur. 

 

*1. Kıyamet: 36
*2. Zariyat: 56
*3. Bakara: 21
*4. Hac: 77
*5. Ruhul Beyan: 7/226

Kaynaklar: İslam Ans: 2/45. Yeni Rehber Ans: 6/186. Dini terimler sözlüğü: 1/94. Bü. İslam ilmihali: 41. İslam ilmihali: (Prof. Dr. H. Döndüren) 49. İlmihal (Di, İş, Baş) 1/163.                                                                                            

Etiketler:   Etiket Eklenmemiş.

YorumlarHiç Yorum Yapılmamış.     'İLK YORUMU SEN YAP'

Adınız Soyadınız:

E-Postanız:

Yorumunuz:

6 + 8 = ?

 
En Son Haberler
haber yazılımı: buki